متن های گیلکی

متن های گیلکی;نمونه هایی کوتاه از متن و جملات گیلکی

متن های گیلکی

بعد از انتشار مقالاتی پیرامون واژگان گیلکی برای یادگیری زبان گیلکی،کاربران عزیز از ما درخواست کردند تا پس از یادگیری تمامی حروف و کلمات استان گیلان،حال به سراغ شعر گیلکی و متن های گیلکی برویم.

 

برای یادگیری متن های گیلکی حتما بایستی مسلط به واژه های گیلکی باشید تا بتوانید آنها را کامل متوجه شده و درک کنید.خنده رو بودن و شاد بودن گیلانی ها ریشه ای قدیمی و چندین هزار ساله داشته و طبق آمار و تحقیقاتی که انجام دادیم،متوجه شدیم که گیلکی ها با وجود مشکلات و سختی هایشان در قدیم و حال حاضر،بسیار شوخ طبع بوده و همیشه در سخن هایشان از کلمات طنز و خنده دار استفاده میکنند.

 

این طبع شوخ و طنز آنها در متن های گیلکی هم راه پیدا کرده و میتوان گفت حتی در شعرهایشان هم این طنز را از خود دور نکرده اند که در ادامه نمونه هایی از اشعار گیلکی را برایتان آورده ایم.

 

شعر گیلکی رودسری:

در ادامه و قبل از اینکه نمونه هایی از متن های گیلکی را برایتان بیاوریم،میخواهیم در ابتدا اشعاری را برایتان مثال زده باشیم که در آنها نشانه هایی از طنز و شوخ طبعی گیلانی ها دیده می شود.

 

اما باید نکته را خدمتتان عرض کنیم که این شعرها مربوط به اشعار شرق گیلان یعنی شهرستان هایی همچون رودسر،املش و.. می باشد.پس چنانچه متوجه شدید کلمه ای با زبان محل و منطقه ی شما سازگاری ندارد،دلیل بر اشتباه بودن آن نیست.

 

شعر گیلکی اول:

یه ته گب تر بزوم تا تو بودونی

یک حرفی را فقط با تو در میان گذاشتم که فقط خودت بدانی.

ندونستم که تو شیپوره مونی

نمیدونستم که تو انقدر دهن لقی و عین شیپور میمونی که همه جا پخش کنی.

تموم آدمون می حرفه زنن

همه ی آدم ها دارن حرف منو میزنن. همون حرفی که من بهت گفتم.

ندونستم که تی قدره ندونی

نمیدونستم که تو قدر خودت را نمیدانی

 

 

شعر گیلکی دوم:

او روز مو راس هیسا بوم،یار دشتم

آن روزی که من همه چیز داشتم یار و مونس داشتم

ندونستم می آسین می ین مو مار دشتم

نمیدونستم توی آستینم مار پرورش می دادم

تو موم غصه نه می دیل بکشتم

تمام غصه ها را در دل خودم کاشتم

 

 

ساختار زبان گیلکی ها:

متن های گیلکی

در مقالاتن قبلی گفتیم که ساختار زبان گیلکی همچون زبان انگلیسی است و به جای اینکه در ابتدای کلمات از اسم استفاده شود و پس از آن صفت، برعکس می باشد.یعنی در ابتدا صفت به کار می بریم و نهایتا اسم.به مثال های زیر توجه کنید:

 

1- چهار شونه مرکه

معنی: مرد چهار شونه

 

2-سرخ پیرهن

معنی:پیراهن قرمز

 

3-زرد گل

معنی:گل زرد

 

 

نمونه هایی از متون گیلانی ها:

حال که با ساختار زبان های گیلکی ها آشنا شدید نوبت آن است تا نمونه هایی از متن های گیلکی را که البته بصورت کوتاه و گاه بصورت ضرب المثل گیلانی هستند،را ارائه دهیم.

 

1-خودا نکونه تی کونه مونه دیگری چپر سر،بومونه:

معنی:خدا نکند لباس های کهنه تو روی دیوار کسی آویزان باشد.آنقدر حرف برای آدم می بافند که آدم ذلیل می شود.

 

2-آدم دره پیتار موسون جوش کونه

معنی:جمعیت خیلی زیاد هست،مثل مورچه سر به سر هم ریختند.دیگر جای کسی نیست.

 

3-گوساله تا میخ ندشته بون جستن نکونه

معنی:گوساله را تا با میخ و طناب مهار نکرده اند،جستن نمی کند. این متن گیلکی که در واقع یک ضرب المثل محسوب میشود،کنایه از این دارد که اگر کسی را به بند بکشید آرام و قرار ندارد،می خواهد خودش را با یکسری حرکات آزاد نماید.

 

4-تا گوساله گاو ببون اونه صاحب دیل آب بون

معنی:تا گوساله بخواهد گاو بشود،دل صاحبش آب میشود.کسی که از زمان شیرخوارگی فرزندش در انتظار دانشگاهی شدن آن باشد،باید خیلی از سختی ها را تحمل کند.

 

5-موش دگوده خو کوندوج

معنی:موش را با دست خودش وارد مخزن برنج خودش کرده که در واقع کنایه از کسی است که با دست خودش افراد ناباب را وارد زندگی خودش می کند.

 

6-آب اگر سر بو گذره چی یه وجب چی صد وجب

معنی:آب اگر از سر آدم بگذرد چه یک وجب باشد چه صد وجب،گرفتاری من از حد گذشته هر چه می خواهد پیش بیاید.

 

7-آدمه خوش حساب شریک مال مردومه

معنی: آدمی که در داد و ستد خوش حساب و منطقی هست.شریک مال مردم میشود.به این معنی که هر جا بخواهد معامله ای بکند،مردم به ایشان اعتماد می کنند.

 

8-اگر اینه میل ببون کل بوزه شیر دوشه

معنی: اگر میل فلانی باشد از بز نر شیر می دوشد،بعضی آدم ها هستند که خیلی توان کاری دارند با همه کس هم می توانند ارتباط برقرار کنند،اما تا میل ایشان نباشد از جای خود تکان نمی خورند.

 

9-هر کس حیساب پاک ببون از هیچ محاکمه نترسه

معنی: هرکس حساب که پاک باشد از هیچ محاکمه ای نمی ترسد.در واقع کسی که درستکار باشد،خلاف نکرده باشد،از چه چیزی باید ترس داشته باشد.

 

10-فیکر نون بکون،خربوزه آبه

معنی: فکر نان باش،خربزه مثل آب می باشد.فکرهای اساسی زندگی خودت را بکن،چه چیزهای بی ارزش خودت را مشغول نکن.

 

11-یه بار کو سر شی یه بار مو سر

معنی: یک بار روی کوه می روی،یک بار روی مو،آدم نا متعادل،آدمی که ثبات ندارد،آدمی که خیلی خوب و متین و بردبار است،اما یک دفعه می بینی همه خصلت های خوب خودش را فراموش کرده و بدخلقی می کند.

 

12- توخه مو ترره بمیرم اما تو مرره تب نکونی؟

معنی: دلت می خواهد من برای تو بمیرم ولی تو برای من حتی یک تب هم نکنی.بعضی ها میل دارند دیگران جان خود را فدایش بکنند،اما خودشان یک تشکر خشک و خالی هم نکنند.

 

13- تی مال زمین بزه که هیچکس راسه گیته منه

معنی: متوجه نگهداری اموال خودت باشد،همسایه را به حسا دزدی مواخذه نکن.

 

14- هیچ جوره اینه رچه گیته نیشه

معنی: به هیچ وجه نمی شود با این آدم کنار آمد.به هیچ صراطی مستقیم نیست.حرف هیچکس را گوش نمی ککند.

 

15-یه کاری تو می همره بگودی گو شمر امام حسین (ع) همره نگوده

معنی: کاری که تو با من کردی شمر با امام حسین نکرده.کنایه از این دارد که به من خیلی ظلم کردی،خیلی حق مرا خوردی که هیچکس با من چنین کاری نکرده است.

 

16-می پاخه درخت نعنا دبوسی مگر

معنی: پای مرا به درخت نعنا می خواهی ببندی مگر؟چه میخواهی بکنی با من؟هیچ غلطی نمیتوانی کنی

 

17-شوتور بگوتن چرتی گردن کجه،بگوت می چی چی راس هیسه!

معنی: به شتر گفتند ک چرا گردنت کج است،گفت کجای من مگر راست هست.این متن گیلکی هم یک ضرب المثل محسوب میشود که کنایه از این دارد که به یک نفر ایرادی میگیرند که عیب خودش را اصلاح کند،می گوید کدام یک از کارهای من خوب است که این یکی خوب باشد و اصلاح گردد.

 

18-تی شونم ببو توره محمده که قوم شون

معنی: رفتن تو هم شده مثل رفتن دیوانه ای که به قم می خواست برود زیارت و هرگز نرفت. (اشاره به کسی که سال هاست می گوید می خواهم فلان کار را انجام دهم،ولی فقط در مقام حرف.درواقع خبری از عمل نیست.لازم به ذکر است که تور محمده دیوانه ای بود در املش.

 

19-خودایا ای آدمه اهلا کون گر نتونی ویلاکون

معنی: خدایا این آدم را اهلش کن،اگر نمیتوانی ولشون کن.در واقع این جمله به این معنی است که خدایا اگر مردم اهل نمیشوند و به راه راست هدایت نمیشوند،عذابش نکن و به حال خودش بگذار رها باشند.

 

20-تره تی قبره مین نهن مرن می قبره می ین

معنی: تو را داخل قبر خودت می گذراند مرا هم داخل قبر خودم.نمیخواهد غصه مرا بخوری.درواقع منطور این است که هر کسی مسئول اعمال خودش است.

 

21-می ماله می گولی زور جیر شون دیگری ماله خه چی بکونم

معنی: مال من از گلوی من به زور پایین می رود،مال دیگری را میخواهم چکار کنم.در واقع کنایه از این دارد که میگوینمد به کسی که تهمت بی خودی می زنند،میگوید من مال خودم را نمیتوانم هضم کنم،چه برسد که به مال دیگری دست درازی کنم.

 

22-اندی خوش زبونه مار خو لونه می ین جی در هوره

معنی: اینقدر خوش زبان است که مار را از لانه خود بیرون می کشد.در واقع آنقدر چرب زبانی می کند و با یک ظرافت خاصی و با شیرین زبانی های خودش طرف را غافلگیر می کند.

 

23-شکمی که گورسنه ببون قاتوق نه خه نه / سری که خواب دبون بالش نه خه نه

شکمی که گرسنه باشد خورش نمیخواهد / سری که خواب داشته باشد بالش نمیخواهد..فلانی مشکل ندارد اگر مشکلی داشت کمی انعطاف هم داشت.

 

24-تا گول نسوجه گولاب در نی یه

معنی: تا گل نسوزد گلاب تولید نمی شود. باید تلاش کرد،زحمت کشید تا رفاه داشته باشیم.

 

25-خوبه تو لاکو نی ، لا کو ببی عضه روسوه یی

معنی: شانس آوردیم تو دختر نیستی،اگر دختر بودی خیلی رسوایی به بار می آوردی.اشاره به برخی پسرهای جوان هست برای اینکه خودشان را مطرح کنند،بیش از حد لازم به خود می رسند و حرکت های نرم و نازک بروز می دهند تا خودی نشان دهند.

 

26-هیزار نیم من بفورتم جای یه من

معنی: هزار تا نیم منی را فروختم به جای یک من( افسوس خوردن از نحوه ی معامله ای که کرده و سرش کلاه رفته)

 

27-هر کس خودا نترسه سنگ سیا ببون

معنی: هرکس از خدا نترسد مثل سنگ بی جان و سیاه شود (نوعی نفرین است به کسانی که از عذاب خدا به دلیل کارهای خلاف و گناهی که کرده اند نمی ترسد)

 

28-می آسین می ین مار مر بزه:

مار داخل آستین مرا نیش زده (بعضی موقع بستگان نزدیک آدم طوری به آدم نیش می زنند که بیگانه اینطور نیست)

 

29-کسی که شوره آبه بوخورده بون شیرین آبه سیرا نبون

معنی: کسی که آب شور خورده به محض دیدن آب شیرین دیگر سیر نمیشود.در واقع کسی که همیشه سختی کشیده یا مثلا از فرزندانش بی مهری دیده اگر یکبار آنان را با محبت ببیند دیگر میل ندارد از آنان جدا شود.

 

30-مو چی چی گوم تو چی جی گوی

معنی: من چه میگویم تو چه میگویی (اصلا به حرف های من توجه نمیکنی)

 

 

جمع بندی:

حال در پایان مقاله ی متن های گیلکی دوباره این نکته را حائز اهمیت میدانیم که یادآوری کنیم،چنانچه میخواهید شعر گیلکی،جملات گیلکی و در کل تمام متون گیلکی ها را متوجه شوید بایستی به تمامی حروف و واژگان گیلکی مسلط بوده و پس از آن وارد این بخش شوید.

 

بنابراین در ابتدا سعی کنید تمامی کلمات را مطالعه کنید و پس از یادگیری وارد این مقاله شوید.هم چنین متن های گیلکی ای را که بلد هستید را میتوانید در زیر همین صفحه کامنت بگذارید.به بهترین کامنت هم جایزه ای تعلق میگیرد.

  نظرات